K o n s t a t u j u ć i da se prisilno uspostavljeno unitatarističko-centralističko jedinstvo Srbije, nametnuto nelegalnim i nelegitmnim ustavnim promenama 1989-1992. za proteklih 10 godina belodano pokazalo neodrživim i da su oni koji su doneli te ustave i na osnovu njih (a često i mimo njih) vladali ovom zemljom - doveli samo do sveopšte krize društva, do etnogenocidnih ratova na ovom području, do potresa u funkcionisanju dvojne Federacije, do ruiniranja i kolapsa privrede, do beskrupuloznog siromašenja građana, do međunarodne izolacije naše zemlje, do konflikta sa celim svetom, pa i do oružane intervencije NATO-a;

      U k a z u j u ć i da su baš enormni centralizam i nedostatak ustavnih pretpostavki i političke volje za demokratiju primerenu tako složenim zajednicama kao što su Srbija i Jugoslavija i njihovi delovi - osnovni uzročnik ne samo permanentne krize nego i nemoći političkih snaga da nađu izlaz iz nje i da će - ako se ne promeni ustavni sistem - Srbija stalno biti žarište konflikata, Jugoslavija se izložiti opasnostima daljeg raspadanja, a narodima i građanima bivaće sve teže i teže;

      O c e n j u j u ć i da se pravi put izlaska iz krize može naći samo naporima da se dođe do konsensusa o osnovnim društvenim vrednostima da bi se na njima izgradila nova politička zajednica u diskontinuitetu sa sadašnjom i prihvatljiva za sve narode koji u njoj žive i za sve teritorijalne celine koje je tvore;

      VOJVODJANSKI POKRET kao najširi savez stranačkih i nestranačkih organizacija i pojedinaca u Vojvodini na svojoj Drugoj sednici svoje Skupštine usvaja i javno objavljuje:

D E K L A R A C I J U

"ZA NOVI USTAVNI SISTEM SRBIJE I JUGOSLAVIJE"

I

1. Opšta načela

     Nova politička zajednica na ovim prostorima ustavnim sistemom treba da obezbedi:

- za građane - sva prava i slobode koja im prirodno pripadaju i državu koja će ta prava poštovati, obezbeđivati i štititi;

- za etničke zajednice - ravnopravnost i zaštitu kad su u manjinskom položaju;

- za opštine i regije (zajednice opština) - visok stepen ekonomske samostalnosti i upravnih ovlašćenja koji će se garantovati ustavom;

- za Vojvodinu - punu autonomiju sa zakonodavnom, sudskom i izvršnom vlašću u demokratskoj Republici Srbiji;    

- za Republiku Srbiju - stvarno, a ne nametnuto državno jedinstvo, koje će počivati na istinskoj demokratiji i decentralizaciji Republike;

- za Jugoslaviju - ravnopravnost konstitutivnih subjekata, tržišnu privredu, mogućnost regionalnog povezivanja i približavanje Evropskoj uniji;

- za međusobne odnose svih teritorijalnih celina supsidijarnu podelu kompetencija;

2. Autonomna Pokrajina Vojvodina

     Istorijska je činjenica da Vojvodinu nisu stvorili niti joj autonomiju podarili ni Srbija, ni Jugoslavija, ni međunarodna zajednica. Ona je istorijska i samosvojna pokrajina koja se, kao teritorijalna celina, slobodno izraženom voljom svojih građana pripojila Srbiji, odnosno Jugoslaviji. Polazeći od te činjenice, Vojvođanski pokret je svoje viđenje ustavnog položaja Pokrajine Vojvodine izrazio prihvatajući "Manifest za autonomnu Vojvodinu" i "Predlog za promenu ustavnog položaja Vojvodine" kao svoja osnovna programska dokumenta.
     Privržen trajno ciljevima utvrđenim u tim dokumentima, Vojvođanski pokret sa zadovoljstvom ukazuje na činjenicu da je oko tih dokumenata u Pokrajini postignuto široko političko jedistvo i nedvosmislena saglasnost skoro svih relevantnih političkih stranaka, manjinskih političkih partija ili udruženja izvorno vojvođanske orijentacije.
     U tim dokumentima autonomija Pokrajine Vojvodine tretira se prevashodno kao pravo na različitost, kao demokratsko i razvojno pitanje, kao pravo na donošenje sopstvenog konstitutivnog akta i samostalno vršenje zakonodavne, sudske i izvršne vlasti; kao pravo na gazdovanje prirodnim i radom stvorenim resursima, pravo na odlučivanje o javnim finansijama i kao pravo na bitan uticaj u kreiranju osnova privrednog sistema i ukupne ekonomske, posebno agrarne i vodoprivredne politike.
     Ustavom Republike Srbije treba garantovati nepovredivost autonomnosti.
     Na osnovu takve autonomije bili bi organizovani lokalni, regionalni i manjinski oblici samouoprave. Skupština Vojvodine, kao zakonodavno telo, imala bi tri veća:Veće građana, Veće nacionalnih zajednica i Veće opština. U Veću građana bi bio poštovan princip pozitivne diskriminacije nacionalnih manjina. U okviru jedinstvene spoljne politike koja bi bila u nadležnosti države (Srbije, odnosno Jugoslavije), Vojvodina bi, kao moderna evropska regija, imala pravo da se interesno povezuje sa regijama susednih i drugih zemalja i da postane učesnik i korisnik Pakta za stabilnost Jugoistočne Evrope.

3. Republika Srbija

      Vojvođanski pokret zahteva donošenje novog Ustava Srbije, jer je to neophodni uslov da Srbija postane moderna evropska prema svetu otvorena država, prihvatljiva za sve narode koji u njoj žive. Srbija treba da bude temeljito decentralizovana država primereno njenoj složenosti, sa konstitutivnim autonomnim pokrajinama, a pokrajine sa razvijenom lokalnom, regionalnom i manjinskom samoupravom. Pri tome ne moraju sve pokrajine imati jednaka prava i obaveze. Opštine bi trebalo da budu manje nego sadašnje, a gradovi da imaju poseban status.Takva decentralizacija mora se izvesti Ustavom.
     Novo ustavno-pravno ustrojstvo Republike Srbije, za koje se zalaže Vojvođanski pokret, nužno podrazumeva:

• dosledno građansku državu koja počiva na principu ravnopravnosti građana, koja uvažava etničke različitosti i kolektivna manjinska prava i obezbeđuje zaštitu onih koji su u manjinskom položaju u svakoj užoj i široj sredini;
• neposredno ustavno određenje prava i slobode čoveka i građanina i njihovu efikasnu ustavno-sudsku zaštitu;  
• pravo građana na samoorganizovanje u cilju ostvarivanja svojih potreba i potreba uže teritorijalne zajednice;
• uspostavjanje delotvornih oblika kontrole građana nad vršenjem funkcija vlasti;
• garancije političkog pluralizma i višestranačja kojima se isključuje jednoumlje i eliminiše "partijska država";
• dosledno ostvarivanje kolektivnih i zaštitu individualnih prava građana u nacionalno-manjinskom položaju, uključujući i pravo na vlastitu manjinsku samoupravu i primenu principa pozitivne diskrimancije;
• dvodomni parlament koji bi, uz veće građana, imao i veće pokrajina;
• organizaciju sudova i način izbora i razrešenja sudija koji garantuje njihovu potpunu nezavisnost;
• dosledno zasnivanje svih svojinskih odnosa na načelu privatne svojine i svođenje državne svojine na neophodni minimum;